Mitologizacja
Charakterystyczną cechą utworu Elizy Orzeszkowej, noszącego tytuł ‘Gloria victis’
jest mitologizacja noweli. Autorka odwołuje się do postaci – bohaterów mitologii greckiej, a także do bohaterów historycznych. Efekt, jakim jest mitologizacja utworu, związany jest z następującymi postaciami: Prometeuszem, Leonidasem, Heraklesem oraz Scypiem. Mitologizacja, to nie jedyny zabieg, jakiego dokonuje w utworze Orzeszkowa. Autorka noweli bowiem ‘dopuszcza się’ także w nim stylizacji biblijnej. Orzeszkowa gloryfikuje powstanie styczniowe, więc sięga po motywy, które mają ścisły związek z Biblią oraz mitologią. Jest to wspaniały zabieg artystyczny, mitologizacja bowiem, podobnie jak stylizacja biblijna, nadaje utworowi wyjątkowego charakteru. Wspomniana także stylizacja biblijna w ‘Glorii victis’ polega na przekształceniu tekstu, co dotyczy następujących aspektów: słownictwo i frazeologia – ‘Albowiem, według przykazania Pana’ [E.Orzeszkowa, ‘Gloria victis’]; składnia – ona z kolei ma związek z inwersją, paralelizmem składniowym, pytania retoryczne, zdania złożone. Kolejne zakresy stylizacji biblijnej dotyczą stylu, przywołania postaci występujących w Biblii oraz podparcia się motywami, które są identyfikowane z Pismem Świętym.
Zobacz
‘Gloria victis’, bo taki tytuł ma pozytywistyczna nowela napisana przez Elizę Orzeszkową, nierozerwalnie związana jest z powstaniem styczniowym. Właśnie to wydarzenie historyczne miało wpływ na genezę utworu oraz jej treść. Tytuł noweli w przekładzie na język polski oznacza wykrzyknik: chwała zwyciężonym! Choci...