Nowela
Gatunkiem epickim, który charakteryzuje się formą krótką oraz zwięzłą jest nowela.
Utwór ten jest dziełem literackim o niewielkim rozmiarze, liczy bowiem od kilku do kilkunastu stron. Przykładem takiego utworu jest ‘Gloria victis’ autorstwa Elizy Orzeszkowej. Ponadto nowela charakteryzuje się tym, że występuje w niej jeden główny bohater oraz jedno, ściśle określone miejsce akcji. ‘Gloria victis’ Elizy Orzeszkowej jest nowelą pozytywistyczną, powstała bowiem w tej epoce. Wtedy nowela charakteryzowała się tym, że miała tak zwany charakter tendencyjny. Eliza Orzeszkowa odeszła od tej zasady, bowiem jej utwór ‘Gloria victis’ ma odmienny charakter. Tak jak nowela tendencyjna służy celom interwencyjnym i agitacyjnym, tak zadaniem utworu ‘Gloria victis’ jest gloryfikacja Polaków, którzy walczą i oddają życie w bitwie z rosyjskim zaborcą. Utwór ten także spełnia zadanie apoteozy powstania styczniowego. ‘Gloria victis’ charakteryzuje się takimi cechami, jakie powinna mieć ta forma gatunku literackiego, jakim jest nowela: ma zwięzłą formę; bohaterami pierwszoplanowymi są trzy postacie (Maryś Tarłowski, Romuald Traugutt oraz Jagmin); obecni są bohaterowie drugoplanowi (Aniela, siostra Marysia oraz inni bohaterowie, którzy zostali delikatnie zarysowani w utworze); nowela Orzeszkowej charakteryzuje się tym, że występuje w niej jeden wątek główny oraz wątek miłosny (delikatnie wskazany, dotyczy Jagmina i Anielki); w utworze brakuje podporządkowanych funkcji poetyckich.
Zobacz
Wśród bohaterów noweli Elizy Orzeszkowej noszącej tytuł ‘Gloria victis’, niezwykle ważną rolę odgrywa Maryś. Jest to młody chłopiec. W czasie, kiedy toczy się akcja utworu, a tym samym powstania styczniowego, Maryś ma dwadzieścia lat. Z racji wieku i nazwiska, jakie nosi, nazywany jest przez innych młodym Tarłow...